Vliegtuigbouwer Euro-Enaer
op rand van afgrond
AMSTERDAM - Euro Enaer in
Den Helder, bouwer van kleine zakenvliegtuigjes,
balanceert op de rand van de afgrond. De
fabrikant heeft 5 oktober uitstel van betaling
gevraagd en gaat failliet als het bedrijf niet
vóór 10 januari 2,5 miljoen gulden heeft
gevonden.
Het begin van de
vliegtuigfabriek werd in 1997 met veel bombarie
aangekondigd. Met Euro Enaer zou een klein deel
van de met Fokker verdwenen zelfscheppende
vliegtuigindustrie herleven. Wat een pleister op
de wonden van de gekrenkte Nederlandse trots had
moeten zijn, dreigt echter op een fiasco uit te
lopen.
Euro Enaer bouwt het
tweezits-propellervliegtuigje Eaglet
(Adelaartje), naar een ontwerp van de Chileense
staatsmaatschappij Enaer. Het bedrijf rekende er
bij de oprichting op de Eaglet na twee jaar op
grote schaal (veertig vliegtuigen per jaar) te
kunnen afleveren.
De lancering van de
vliegtuigfabriek trok veel belangstelling van de
pers. Enaer zou verder diensten verlenen aan
derden, bijvoorbeeld door als ontwerpbureau te
fungeren, onderdeel worden van een kenniscentrum
van bedrijven in Noord-Holland en een bron van
inspiratie zijn voor studenten vliegtuigbouw in
Delft.
Het avontuur met Euro
Enaer liep echter snel uit op een drama. Het
knellendste probleem vormden de vertragingen met
de certificering van het toestel. De benodigde
vergunning van de Rijksluchtvaartdienst werd niet
begin 2000, maar pas in juli dit jaar verstrekt.
Hierdoor is de serieproductie een jaar na de
beoogde datum nog niet van de grond gekomen.
De leiding van Euro Enaer
berust na vele conflicten en machtswisselingen
bij Ernst Kip, president-commissaris en directeur
ad interim. Kip bevestigt dat er 'wat
herfinancieringsproblemen' zijn.
De beoogde nieuwe
directeur, David Manten, spreekt echter van een
doodsstrijd om aan een faillissement te ontkomen.
''Faillissement en daarna een herstart zijn in
onze branche niet aan de orde,'' aldus Manten.
''Dan is je product als merk zo weg. Vandaar dat
we er alles aan doen om de boel aan de praat te
houden.''
Gisteren hebben de
aandeelhouders van de vliegtuigbouwer, waaronder
de Rabobank, extra krediet toegezegd, opdat Euro
Enaer in elk gval tot 10 januari - de dag dat de
surseance afloopt - verder kan. Behalve van de
Rabobank kwam er geld van het
privé-investeringsfonds Tifan en uit de
gedwongen verkoop van een demonstratietoestel.
Manten heeft zijn hoop
gevestigd op nieuwe geldschieters. Zelf heeft hij
de voorgenomen fusie tussen Enaer en zijn eigen
bedrijfje, Delft Thermoplastic Composites (DTC),
in de ijskast gezet. Bij Euro Enaer werken zeven
mensen, DTC telt drie werknemers.
Het probleem van Enaer was
dat het bedrijf moest investeren, terwijl de
productie werd uitgesteld, en daarmee ook de
inkomstenstroom niet op gang kwam. Enaer boekt
momenteel een bescheiden omzet van een half
miljoen gulden per jaar, terwijl de kosten dit
jaar 1,2 miljoen gulden belopen voor het testen
en het certificeren van de toestellen. Voor het
begin van de serieproductie is twee miljoen
gulden nodig.
Manten hoopt alsnog in het
najaar 2002 de eerste toestellen van de band te
hebben, in een tempo van één vliegtuig per
maand. Daarna gaat de productie omhoog naar twee
toestellen per maand in 2003, het jaar waarin het
bedrijf vier miljoen omzet en drie ton winst moet
maken.
Euro Enaer begon onder de
bezielende leiding van ondernemer Jan van Toorn .
Twee jaar later vertrok Van Toorn met een
knetterende ruzie. Hij werd opgevolgd door Michel
van Tooren, medewerker van de Technische
Universiteit Delft (TUD), die dit jaar zijn
functie verruilde voor het hoogleraarschap aan de
universiteit. Gedelegeerd commissaris Kip stelt
nu eerst orde op zaken, voordat Manten het roer
overneemt.
TON DAMEN, PAUL VAN DER ZANDEN.